VN-Kooprecht (CISG) bij zakendoen in Duitsland: uitsluiten of juist niet?

Sluit u als Nederlandse ondernemer koop- of leveringscontracten met Duitse bedrijven? Dan is de kans groot dat het VN-Kooprecht (CISG) van toepassing is. Toch wordt dit internationale kooprecht in contracten en algemene voorwaarden vaak standaard uitgesloten. Is dat verstandig? Niet altijd. Het VN-Kooprecht kan juist belangrijke voordelen bieden.

Wat is het VN-Kooprecht (CISG)?

Het VN-Kooprecht, internationaal bekend als het United Nations Convention on Contracts for the International Sale of Goods (CISG), regelt de internationale koop van roerende zaken tussen ondernemingen.

Nederland en Duitsland zijn beide aangesloten bij dit verdrag. Daardoor is het CISG in beginsel automatisch van toepassing op internationale koopovereenkomsten tussen Nederlandse en Duitse ondernemingen. Een afzonderlijke verwijzing in het contract is daarvoor niet nodig.

Het CISG geldt niet voor iedere overeenkomst. Zo vallen dienstverlening en bepaalde andere transacties buiten het toepassingsgebied.

Waarom het VN-Kooprecht niet automatisch uitsluiten?

Veel ondernemingen sluiten het CISG standaard uit in hun algemene voorwaarden. Daarmee kiezen zij doorgaans voor het toepasselijke nationale kooprecht, bijvoorbeeld Duits of Nederlands recht.

Maar is dat voor uw onderneming de beste keuze? Dat hangt onder meer af van uw positie als koper of verkoper, de aard van de goederen en de contractuele afspraken.

Drie aandachtspunten zijn daarbij van belang.

1. Gebreken aan geleverde goederen: wanneer moet u klagen?

Ontvangt u als Nederlandse ondernemer machines, onderdelen of andere goederen van een Duitse leverancier? Dan moet u deze binnen een zo kort mogelijke termijn als praktisch uitvoerbaar onderzoeken en eventuele gebreken tijdig melden.

Onder het CISG geldt in beginsel een redelijke termijn voor het melden van gebreken nadat deze zijn ontdekt of ontdekt hadden moeten worden; maximaal binnen twee jaar na aflevering van de goederen.

Het Duitse handelsrecht kent voor wederzijdse handelskoopovereenkomsten onder § 377 HGB daarentegen een strenge onderzoeks- en klachtplicht. Gebreken moeten in beginsel onverwijld worden gemeld.

Wat betekent dit voor u? Het CISG kan een Nederlandse koper meer ruimte bieden om gebreken te melden. Een automatische uitsluiting kan daardoor nadelig uitpakken.

2. Schadevergoeding: welke schade kunt u verhalen?

Levert een Duitse handelspartner niet volgens afspraak? Dan kan het CISG mogelijkheden bieden om schadevergoeding te vorderen.

Daaronder kunnen ook gederfde winst en bepaalde vormen van gevolgschade vallen, zoals extra transport-, opslag- of sorteerkosten. Voorwaarde is onder meer dat de schade bij het sluiten van de overeenkomst voor de verkoper of de partij die de overeenkomst schendt, voorzienbaar was.

Het CISG kent bovendien een eigen regeling voor aansprakelijkheid bij contractbreuk, waarbij niet steeds hoeft te worden aangetoond dat de tekortkoming aan de wederpartij kan worden verweten.

Heeft u voldoende inzicht in uw rechten wanneer een Duitse leverancier zijn verplichtingen niet nakomt?

3. Rechten van derden: wie draagt het risico?

Wat gebeurt er wanneer een derde aanspraak maakt op goederen die u van een Duitse leverancier heeft gekocht?

Het CISG verplicht de verkoper in beginsel goederen te leveren die vrij zijn van rechten en aanspraken van derden. Denk bijvoorbeeld aan een eigendomsvoorbehoud van een andere leverancier.

De koper moet dergelijke aanspraken wel binnen een redelijke termijn melden nadat hij hiervan kennis heeft gekregen of had moeten krijgen.

Ook op dit punt kan het toepasselijke kooprecht bepalend zijn voor uw juridische positie.

Drie juridische aandachtspunten bij het CISG

Het VN-Kooprecht biedt voordelen, maar kent ook beperkingen.

• Tweejaarstermijn bij gebreken: In beginsel verliest de koper het recht zich op een gebrek te beroepen wanneer dit niet uiterlijk twee jaar na feitelijke aflevering is gemeld. Uitzonderingen zijn mogelijk, onder meer bij afwijkende contractuele garantietermijnen.

• Verjaring: Het CISG regelt de verjaring van vorderingen niet zelf. Daarvoor moet worden gekeken naar de toepasselijke verjaringsregels.

• Algemene voorwaarden: Het CISG regelt niet alle aspecten van de geldigheid van contractuele bepalingen. Hiervoor kan aanvullend nationaal recht van toepassing zijn.

Een belangrijk aandachtspunt is bovendien dat een keuze voor Duits recht niet automatisch betekent dat het CISG is uitgesloten. Wilt u het VN-Kooprecht uitsluiten, dan moet dit voldoende duidelijk worden overeengekomen.

Veelgestelde vragen over het VN-Kooprecht bij handel met Duitsland

Geldt het VN-Kooprecht automatisch voor Nederlandse bedrijven die zakendoen in Duitsland?

Ja, in beginsel wel. Bij internationale koopovereenkomsten tussen ondernemingen in Nederland en Duitsland is het CISG doorgaans rechtstreeks van toepassing, tenzij partijen het rechtsgeldig hebben uitgesloten of de overeenkomst buiten het toepassingsgebied valt.

Is het verstandig om het CISG in algemene voorwaarden uit te sluiten?

Niet zonder voorafgaande beoordeling. Voor Nederlandse kopers kan het CISG voordelen bieden bij gebreken en schadevergoeding. Voor verkopers kunnen andere afwegingen gelden. De juiste keuze hangt af van de specifieke handelsrelatie en contractvoorwaarden.

Kan ik het VN-Kooprecht uitsluiten in mijn contract met een Duitse onderneming?

Ja. Partijen kunnen de toepassing van het CISG contractueel uitsluiten. Een uitsluitingsclausule in algemene voorwaarden werkt echter alleen wanneer deze voorwaarden rechtsgeldig onderdeel van de overeenkomst zijn geworden.

Welk recht geldt bij een geschil met een Duitse leverancier?

Dat hangt af van de contractuele rechtskeuze, de toepasselijke regels van internationaal privaatrecht en de eventuele toepasselijkheid van het CISG. Ook bij een rechtskeuze voor Duits recht kan het VN-Kooprecht van toepassing blijven.

Internationale koopcontracten met Duitsland? Laat uw voorwaarden controleren.

Het uitsluiten van het VN-Kooprecht is geen formaliteit, maar een juridische keuze met mogelijke gevolgen voor uw rechten, aansprakelijkheid en schadevergoedingsmogelijkheden.

Weet u welk kooprecht op uw contracten met Duitse klanten of leveranciers van toepassing is? En sluiten uw algemene voorwaarden daarbij aan?

De Nederlandstalige Duitse advocaten van ALPMANN FRÖHLICH Dutch Desk adviseren Nederlandse ondernemers over Duits handelsrecht, internationaal kooprecht, contracten en algemene voorwaarden.